Tại sao bạn đi tu?

Tại sao bạn sống độc thân?

Thưa vì Đức Kito. Đức Kitô là đối tượng tôi yêu, là Người tôi muốn gửi gắm cuộc đời, là đối tượng nhớ nhung, suy tưởng sâu xa nhất của tôi. Thiên Chúa là đối tượng duy nhất của tôi. “Đức Kito chịu đóng đinh là đối tượng duy nhất của lòng trí tôi.”

Người ngoài không hiểu được điều đó. Đang khi bạn có người yêu bên cạnh, thì tôi lại chẳng có ai bên mình. Tôi cô đơn và vì thế bạn ái ngại cho tôi.

Xin đừng thương tôi, vì tôi đã gặp được tình yêu của mình.

Xin đừng thương tôi! Lẽ ra mỗi tu sĩ phải luôn luôn đeo một tấm phù hiệu như thế nơi mình, để nói cho người đời biết rằng: tôi như vậy là đủ rồi, đời tôi chọn Chúa làm gia nghiệp, tôi không mong chờ điều gì nơi con người.

Ngày Valentine, ngày 8/3 tôi không cảm thấy cô đơn, không chờ mong một chút tình nơi người đời…

Bài hát: Tôi không còn cô đơn và buồn khô héo trên dòng đời. Tôi không còn cô đơn mặc cho năm tháng trôi xuôi. Tôi không còn cô đơn dù rằng bờ vai vất vả, chuyện lòng ngổn ngang mấy ngã, lênh đênh tìm một mái nhà.

Tôi đã gặp niềm vui từ khi lắng nghe lời Người. Tôi đã gặp niềm vui bừng lên trong đáy tim tôi. Tôi đã gặp niềm vui từ ngày tình yêu sáng tỏ, mở rộng hồn tôi bé nhỏ, dắt tôi đến miền tôi mơ.

Lý tưởng là như thế, nhưng thực tế có thể khác.

Có thể có một lúc nào đó tôi chọn tận hiến cho Chúa vì tôi sợ hôn nhân, tôi muốn sống  yên ổn trong một cộng đoàn. Ban đầu, những lý do này có thể ảnh hưởng lên quyết định của tôi, nhưng đó là lý do thứ yếu, không thể sánh với lý do trên đây.

Chính vì Chúa mà chị đã từ khước anh thanh niên đẹp trai, hấp dẫn, mạnh mẽ kia. Chính vì Chúa mà anh từ khước cô thiếu nữ dịu dàng, khả ái nọ.

Trong hôn nhân, người ta làm đủ mọi cách để chọn người mình yêu, người yêu mình, nhưng không thể tránh được những trường hợp rủi ro, sai lầm, không hợp nhau, không yêu thương đủ… Hôn nhân cứ tàm tạm như thế. 

Trong đời tu, ngoài tình yêu Thiên Chúa, còn có những thất bại của tình yêu nam nữ xen vào. Người đời long dạ hay thay đổi: hôm nay còn yêu mình, ngày mai không còn yêu mình nữa. Đó là thân phận của con người: sự phủ phàng, bội bạc của người đời. 

Nhờ những thất bại trong tình yêu, người ta nhận ra vẽ độc đáo của tình yêu Thiên Chúa.

Rất nhiều người chọn sống độc thân là những người rất nhạy cảm, sẵn sàng lao vào một cuộc tình đẹp. Thánh Teresa Avila là một người đa cảm, nếu ở đời chắc phải có 4 người yêu mới đủ. Có một cha nhận xét rằng: xơ kia có đôi mắt lãng mạn quá, khó tu lắm. Nhưng tôi không nghĩ vậy, để yêu Chúa cũng phải lãng mạn mới yêu được.

Chọn sống tận hiến không phải là không thể yêu người khác phái, nhưng là để đáp lại một tình yêu vô biên. Chọn một tình yêu khác cao thượng hơn, đáng tin hơn: Người tôi yêu không bao giờ phụ bạc, vì Chúa là Đấng trung tín, mãi mãi trung tín cả trong cuộc sống lẫn trong cái chết.

Năm này qua năm khác, dần dần họ khám phá ra có người nào đó yêu họ. Người đó chính là Đức Kito. Đức Kito đã lôi kéo họ như đã từng lôi kéo Gioan, Phero, Andre… (Ga 1,35-39). Có khi xảy ra một cuộc gặp gỡ đột ngột như ‘tiếng sét ái tình’, có khi là một khám phá từ từ. Nhiều năm trôi qua, sau này nhìn lại họ vẫn nói: “Chúng tôi đã tin vào tình yêu”.

Cảm động trước tình yêu và đáp trả, chặng đường nầy sẽ chậm chạp, đôi khi cam go. Thế nhưng ta lại không bao giờ có thể chắc chắn về người khác. Do đó, tình yêu lại luôn luôn diễn tiến trong lo ngại, sợ sệt rằng mình hiến thân cho một người không xứng.

Tình yêu giống như một vực thẳm không đáy. Yêu là nếm cảm một niềm vui, sự ngọt ngào vô hạn, đồng thời cũng buồn khổ, đắng cay không kém: Đau khổ về chính mình, về đối tượng kia, hay đau khổ về cả hai…

Có những lúc hai người yêu nhau, không còn khoảng cách, không còn thể xác, tinh thần, con tim hay khối óc nữa, mà chỉ có một sự nên một kỳ diệu: hai người ở trong nhau. Giây phút này rất hiếm trong những cuộc tình nhân loại, nhưng lại có nhiều trong tình yêu Thiên Chúa. Nhưng đôi lần như thế cũng đủ để ta hiểu thế nào là yêu và được yêu.

Kinh thánh và các nhà tu đức thường dùng tình yêu nam nữ để diễn tả tình yêu Thiên Chúa. Nhiều lắm.

Sách Diễm Ca viết: “Cánh cửa lòng tôi đã mở ra, cánh cửa xưa nay chỉ mình tôi đi qua, nhưng nay có một người khác đi qua đó, cùng với tôi hay một mình không có tôi. Đôi khi tôi đi theo và dẫn người ấy vào. Nhưng có những lúc, những lúc tôi ít ngờ nhất, người ấy chợt đến, đột ngột đi vào không gõ cửa… Người ấy đứng đó, làm tôi giật mình, vì lúc này tôi không nghĩ tới người ấy. Đúng ra tôi không nghĩ tới, nhưng long tôi thì vẫn tỉnh thức chờ đợi. Người ấy đi vào qua ngã của long tôi, đã lấy tay chạm nhẹ lên người tôi khi tôi đang ngủ, và tôi đã giật mình tỉnh dậy… Tôi biết rằng mình đã yêu người ấy. Lúc ấy, không cần phải suy nghĩ nữa, tôi nói lên lời ưng thuận tình yêu của người ấy, và tôi yêu người ấy.”

Sách Diễm ca đã ca ngợi tình yêu như thế, diễn ta tình yêu Thiên Chúa bằng mối tình nhân loại. Nhiều người ngạc nhiên khi thấy đoạn này được đưa vào sách Thánh. Thiên Chúa chơi bài ca yêu thương trên dây đàn con người.

Điều quan trọng khiến người thanh niên, thiếu nữ sống độc thân đó là có một ngày nọ Thiên Chúa đã đích thân bày tỏ cho họ thấy một tình yêu sâu đậm tới mức họ có thể gật đầu ưng thuận bằng cách cùng lúc từ khước tình yêu con người.

Chúa Giê-su nói: “Có những người tự hoạn vè Nước Trời. Ai hiểu được thì hiểu” (Mt 19,12). Như vậy Đức Kito đã gợi hướng cho con người lòng ao ước đáp trả lại tình yêu Thiên Chúa một cách trực tiếp. Những ai sống đời hôn nhân trong viễn tượng tôn giáo thật sự sẽ ý thức rằng tình yêu của họ là dấu chỉ của một tình yêu cao hơn. Đôi khi trong một phút kết hợp ngây ngất, đôi bạn cảm thấy như đã đụng tới cội nguồn của Tình Yêu, và dường như biến mất trong thứ Tình Yêu vượt lên trên chính tình yêu thuần túy của họ. Tình yêu này là mặc khải tối hậu mà Đức Kito muốn mang lại. 

Như vậy giữa Thiên Chúa và con người có một tình yêu không qua tình yêu hôn nhân, nhưng trực tiếp nối kết con người với Thiên Chúa qua đời sống trinh khiết. Cho dù ít người nghĩ rằng điều này có thể thực hiện, nhưng đó là điều xảy ra trong đời sống thiêng liêng.

Trong kinh nghiệm này, họ không phủ nhận sự cao đẹp của tình yêu hôn nhân, nhưng họ nhận ra được cội nguồn của tình yêu không phải là điều gì xa lạ, mà chính là Đấng đang yêu họ và Đấng họ hiến thân cuộc đời mình.

Đó chính là điều mà Gioan, người môn đệ Chúa yêu đã kinh nghiệm, hay Madalena đã thể hiện với Đức Giê-su.

Đức Giê-su đã tỏ ra kín đáo khi mời gọi người ta sống trinh khiết, đến nỗi thánh Phaolo dám nói rằng ngài không nhận được giáo huấn rõ rệt nào của Đức Giê-su về điểm này. Nhưng thánh Phaolo ước ao người khác hãy sống độc thân như mình (1 Cr 7,28).

Từng chi tiết ấy cũng đủ để chứng minh rằng Đức Kito và thánh Phaolo rất ung dung thoải mái đối với ơn gọi trinh khiết trọn vẹn.

Trong hôn nhân, tình yêu Thiên Chúa được triển nở ngay trong chính tình yêu của đôi bạn, nhưng đồng thời tình yêu Thiên Chúa cũng tỏ cho ta thấy nó vượt hẳn trên tình yêu vợ chồng, và đòi phải được dành riêng chỉ vì nó. Đó chính là khởi điểm mở ra con đường độc thân – trinh khiết.

Động lực của đời tu?

Người ta lập gia đình vì họ thấy trong hôn nhân có thể thực hiện lý tưởng của họ nhiều hơn hết. Ngược lại tôi từ khước hôn nhân vì thôi khám phá thấy một thứ tình yêu mà tôi chỉ có thể thực hiện được nhờ sống độc thân mà thôi.

Chúng ta không thể bỏ qua sự kiện này là chính Đức Giê-su đã không lập gia đình và Mẹ ngài đã sống trinh khiết trọn đời. Trong những người thân cận với Chúa nhất, có môn đệ Chúa yêu sống trinh khiết. Giu-se và Gioan Tẩy giả cũng thế. Học Kinh thánh, chúng ta thấy có một truyền thống rất mạnh ủng hộ sống độc thân nơi cộng đoàn Essénien. Và chính Chúa Giê-su đã giới thiệu lý tưởng độc thân tấn hiến cho những ai “có thể hiểu được”.

Quan hệ cao nhất giữa con người với Thiên Chúa mà người ta có thể đạt được chính là sống trinh khiết, là trực tiếp gặp gỡ Ngài, kết hợp với Ngài không qua trung gian nào.

Một thiếu nữ, một thanh niên hiến dâng sự trong trắng của mình cho Thiên Chúa là tự nguyện sống cho Ngài trong đời sống độc thân, là vì họ thấy Đức Kito hiện diện trong đời họ. Đức Kito gần gủi họ quá, đến nỗi họ không còn mơ tưởng đến một tình yêu nào nữa.

Kinh nghiệm về tình yêu Thiên Chúa như thế không phải lúc nào cũng mãnh liệt, cũng dứt khoát. Họ yêu Đức Kito như một người anh, một người bạn, một người yêu.

Rất có thể trong những động lực thúc đẩy họ quyết định sống độc thân có những ảo tưởng, những ngộ nhận; nhưng hiện lúc đó điều quan trọng là hiệu quả của việc họ đã gặp gỡ Thiên Chúa. Qua kinh nghiêm thiêng liêng đó, họ ý thức rõ ý muốn của Thiên Chúa và họ tin rằng họ có bổn phận phải đáp lại.

Ơn gọi có một hành trình như thế. Thiên Chúa can thiệp vào đời ta, đột nhập vào đời ta, như trong đoạn sách Diễm ca trên đây, y như một thiếu nữ và một thanh niên gặp nhau và yêu nhau. 

Tóm lược Yves Raguin, sj